The Price of Sadness: Comparison between the Netherlands and South Africa

Keywords: Affectieschade, Bereavement, Causation, Damage, Damages, Delictual liability, Emotional shock, Germanic action for pain and suffering, Limitless liability – curtailing of, Persistent Complex Bereavement Disorder, Post-traumatic stress syndrome, Psychiatric injury, Shockschade, Wrongfulness

Abstract

Bereavement can be a precipitating and perpetuating factor for various psychiatric injuries. However, the normal experience of bereavement also causes significant disruption and stress in an individual’s psychosocial functioning. Both in the Netherlands and South Africa, a clear distinction is drawn between sadness and psychiatric injury. Dutch law, until recently, did not make provision for compensation for sadness, but only for psychiatric injury. This has changed with the coming into operation of the Wet Affectieschade on 1 January 2019. In terms of South African law, there is no claim for compensation for sadness or bereavement. The authors are of wby bereavement, sadness or grief resulting from bereavement causes significant distress and a continuum exists between normal and complex bereavement where a clear distinction does not exist. South African courts should, therefore, bear this is mind when in actions for compensation for non-patrimonial loss for bereavement.

References

American Psychiatric Association Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders 5th ed (American Psychiatric Publishing Washington DC 2013)
Duffy M and Wild J "A Cognitive Approach to Persistent Complex Bereavement Disorder (PCBD)" 2017 The Cognitive Behaviour Therapist 1-19
Essen MM De Vergoeding van Immateriële Schade die Gelegen is in het Letsel of Verlies van een Dierbare Naaste vanuit Nationaal, Rechtsvergelijkend en Europees Perspectief (Master of Laws thesis Vrije Universiteit Amsterdam 2011)
Hartlief T Leven in Een Claimcultuur: Wie is er Bang voor Amerikaanse Toestanden? (Redes Gehouden ter Gelegenheid van de Opening van het Academisch Jaar 2004/2005 en de 29ste Dies Natalis Maastricht University 2005)
Killikelly C and Maercker A "Prolonged Grief Disorder for ICD-11: The Primacy of Clinical Utility and International Applicability" 2017 Eur J Psychotraum https://doi.org/10.1080/20008198.2018.1476441
Lindenbergh SD "Het Wetsvoorstel Affectieschade: Een Treurige Dood (?)" 2010 Nederlands Juristenblad 1530-1532
Lindenbergh SD "Van Tranen, Duiten, Dijken en Sluizen over Vergoeding van 'Affectieschade' en 'Schockschade' in Nederland na 1 Januarie 2019" 2018 TPR 1377-1382
Loubser M and Midgley R Law of Delict in South Africa 3rd ed (Oxford University Press Cape Town 2018)
Neethling J and Potgieter JM Neethling-Visser-Potgieter Law of Delict 7th ed (LexisNexis Durban 2015)
Sadock BJ and Sadock VA Kaplan and Sadock's Synopsis of Psychiatry 10th ed (Lippincott, Williams & Wilkins Philadelphia 2007)
Van Wees KACP "Het Verworpen Wetsvoorstel Affectieschade ... Hoe nu Verder?" 2006 Tijdschrift voor Personenschade 124-128
Verheij AJ Vergoeding van Immateriële Schade wegens Aantasting in de Persoon (Doctoral thesis Vrije Universiteit Amsterdam 2002)
Baby Joost HR 8 September 2000, NJ 2000, 734
Jeffrey HR 9 October 1998, NJ 1998, 853
Taxibus arrest HR 22 Februari 2002, NJ 2002, 240 m.nt. JBM
Barnard v SANTAM Bpk 1999 1 SA 202 (SCA)
Bester v Commercial Union Versekeringsmaatskappy van SA Bpk 1973 1 SA 769 (A)
Carmichele v Minister of Safety and Security 2001 4 SA 938 (CC)
Country Cloud Trading CC v MEC, Department of Infrastructure Development, Gauteng 2015 1 SA 1 (CC)
F v Minister of Safety and Security 2012 1 SA 536 (CC)
Fose v Minister of Safety and Security 1997 3 SA 786 (CC)
Friedman v Glicksman 1996 1 SA 1134 (W)
H v Fetal Assessment Centre 2015 2 SA 193 (CC)
In the Arbitration between: Families of Mental Health Care Users Affected by the Gauteng Mental Marathon Project and National Minister of Health of the Republic of South Africa, Government of the Province of Gauteng, Premier of the Province of Gauteng and MEC of Health, Province of Gauteng (19 March 2018)
International Shipping Co (Pty) Ptd v Bentley 1990 1 SA 680 (A)
K v Minister of Safety and Security 2005 6 SA 419 (CC)
Komape v Minister of Basic Education 2018 ZALMPPHC 18 (23 April 2018)
Lee v Minister of Correctional Services 2013 2 SA 144 (CC)
Mbhele v MEC for Health for the Gauteng Province 2016 ZASCA 166 (18 November 2016)
Road Accident Fund v Sauls 2002 2 SA 55 (SCA)
Stewart v Botha 2008 6 SA 310 (SCA)
Western Cape Department of Social Development v Barley 2019 3 SA 235 (SCA)
Civil Code
Constitution of the Republic of South Africa, 1996
Multilateral Motor Vehicle Accidents Fund Act 93 of 1989
National Health Act 61 of 2003
Road Accident Fund Act 56 of 1996
Government publications
"Besluit Vergoeding Affectieschade" Staatsblad van het Koningkryk der Nederlande 2018 133
Eerste Kamer Nadere Memorie van Antwoord Eerste Kamer, Vergaderjaar 2017-2018, 34 257
Eerste Kamer Stemming 23 March 2010
Tweede Kamer Vergaderjaar 2014-2015, 34 257, Nr 2
Tweede Kamer 20 April 2017 TK 71
Tweede Kamer Overzicht van Afdeling Inhoudelijke Ondersteuningstemmingen 9 Mei 2017
Tweede Kamer Aanhangsel Handelingen 2000/2001, Nr 105
Bornman J 2017 Life Esidimeni: The Greatest Cause of Human Right Violations since Democracy https://www.news24.com/SouthAfrica/News/
life-esidimeni-the-greatest-cause-of-human-right-violations-since-democracy-20171009 accessed 11 November 2018
De Jong A 2012 Het Verworpen Wetsvoorstel Affectieschade … Hoe nu Verder? http://arno.uvt.nl/show.cgi?fid=128492 accessed 12 November 2018
Eerste Kamer der Staten-Generaal 2005 Korte Aantekeningen van de Vergadering van Dinsdag 11 Oktober 2005 https://www.eerstekamer.nl/behandeling/20051011/korte_aantekening_3/document3/f=/vj45mdfxsyi0.pdf accessed 11 November 2018
Eerste Kamer der Staten-Generaal 2015 Vergoeding van Affectieschade https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/34257_vergoeding_van accessed 11 November 2018
Eerste Kamer der Staten-Generaal 2018 Besluit van 14 September 2018 tot Vaststelling van het Tijdstip van Inwerkingtreding van de Wet van 11 April 2018 tot Wijziging van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en het Wetboek van Strafrecht teneinde de Vergoeding van Affectieschade Mogelijk te Maken en het Verhaal daarvan alsmede het Verhaal van Verplaatste Schade door Derden in het Strafproces te Bevorderen (Stb. 2018, 132) en van het Besluit Vergoeding Affectieschade https://www.eerstekamer.nl/behandeling/20181009/publicatie_inwerkingtreding/document3/f=/vksf2ut09hzj.pdf accessed 11 November 2018
Herngreen A 2015 De Wet Vergoeding Affectieschade https://www.slotletselschade.nl/wet-affectieschade/ accessed 11 November 2018
Hoge Raad Der Nederlanden 2018 Over de Hoge Raad https://www.rechtspraak.nl/Organisatie-en-contact/Organisatie/Hoge-Raad-der-Nederlanden/Over-de-Hoge-Raad accessed 11 November 2018
Juridisch Bureau Letselschade en Gezondheidsrecht 2015 De Ontwikkeling van het Wetsvoorstel omtrent Affectieschade https://www.juridisch
bureauletselschade.nl/de-ontwikkeling-van-het-wetsvoorstel-omtrent-affectieschade/ accessed 11 November 2018
Ministerie van Justitie en Veiligheid 2018 Wet van 11 April 2018 tot Wijziging van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en het Wetboek van Strafrecht teneinde de Vergoeding van Affectieschade Mogelijk te Maken en het Verhaal daarvan alsmede het Verhaal van Verplaatste Schade door Derden in het Strafproces te Bevorderen https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2018-132.html accessed 11 November 2018
Nederlands Juristenblad 2003 TK 2002/03, 28 781 Affectieschade https://www.njb.nl/wetgeving/wetsvoorstellen/affectieschade.5743.lynkx accessed 11 November 2018
Personenschade Instituut van Verzekeraars 2018 Personenschade Instituut van Verzekeraars Bulletin: Special Affectieschade https://stichtingpiv.nl/wp-content/uploads/2018/12/PIV1809_bulletin-4_WTK_11122018.pdf accessed 11 November 2018
Tweede Kamer der Staten-Generaal 2002-2003 Aanpassing van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en de Wet Schadefonds Geweldsmisdrijven in verband met de Vergoedbaarheid van Schade als gevolg van het Overlijden of Ernstig en Blijvend Letsel van Naasten: Memorie van Toelichting https://www.recht.nl/doc/kst28781-3.pdf accesed 11 November 2018
Rijksoverheid 2018 Eerste Kamer Stemt in met Vergoeding van Affectieschade https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2018/04/10/eerste-kamer-stemt-in-met-vergoeding-van-affectieschade accessed 11 November 2018
Section 27 2017 The Life Esidimeni Case http://section27.org.za/wp-content/uploads/2017/02/Life-Esidimeni-Fact-Sheet-1.pdf accessed 11 November 2018
Verbond van Verzekeraars 2018 Verbond blij met Nieuwe Wet Affectieschade https://www.verzekeraars.nl/publicaties /actueel/verbond-blij-met-nieuwe-wet-affectieschade accessed 11 November 2018
Views
  • Abstract 72
  • pdf 35
  • xml 1
  • epub 30
Views and downloads are with effect from 11 January 2018
Published
2019-10-31
Section
Articles